Periyodik Tablo
Etkileşimli periyodik tablo. Atom kütlesi, kategori ve daha fazlası dahil özelliklerini görmek için herhangi bir öğeye tıklayın.
Öne çıkan özellikler
- All 118 elements
- Color-coded categories
- Element detail cards
- Search functionality
Guide
Periyodik tablo, bilinen tüm kimyasal elementleri atom numarasına, elektron dizilimine ve yinelenen kimyasal özelliklere göre düzenler. Kimyanın en önemli referans aracıdır ve elementler arasındaki ilişkileri bir bakışta sağlar ve kimyasal reaksiyonlardaki davranışlarını tahmin eder. Bu rehber; periyodik tablonun yapısını, her element için verilerin ne anlama geldiğini, periyodik trendleri ve element özelliklerini pratik amaçlarla kullanmayı kapsar. Her element, tabloda atom numarası (çekirdekteki proton sayısı), kimyasal sembolü (hidrojen için H veya demir için Fe gibi bir veya iki harf) ve atom kütlesi (doğal olarak oluşan izotopların ağırlıklı ortalama kütlesi, atomik kütle birimleriyle ölçülür) ile tanımlanan bir hücre kaplar. Atom numarası bir elementi benzersiz şekilde tanımlar. Karbon her zaman 6 protona sahiptir. Bir atomun 6 protonu varsa, karbondur. Atom kütlesi, doğal bolluklarıyla ağırlıklandırılmış tüm kararlı ve uzun ömürlü izotoplardan katkılar içerir. Tablo, elementleri periyot denilen satırlar ve grup (veya aile) denilen sütunlar halinde düzenler. Periyot 1 hidrojen ve helyumu içerir. Periyot 2 lityumdan neon kadar içerir. Her periyot yeni bir elektron kabuğunun dolmasına karşılık gelir. Grup 1 alkali metalleri (lityum, sodyum, potasyum vb.) içerir. Grup 18 asal gazları (helyum, neon, argon vb.) içerir. Aynı gruptaki elementler benzer kimyasal özellikleri paylaşır çünkü aynı sayıda değerlik elektronuna (en dış kabuktaki elektronlar) sahiptir. Değerlik elektronları bir elementin kimyasal reaksiyonlarda nasıl davranacağını belirler. Grup 1 elementlerinin 1 değerlik elektronu vardır ve onu kaybetme eğilimindedir, +1 iyonları oluşturur. Grup 2 elementlerinin 2 değerlik elektronu vardır ve +2 iyonları oluşturur. Grup 17 elementleri (halojenler) 7 değerlik elektronuna sahiptir ve 1 elektron kazanma eğilimindedir, -1 iyonları oluşturur. Grup 18 elementleri tam bir dış kabuğa sahiptir (helyum 2 hariç 8 değerlik elektronu) ve normal koşullar altında kimyasal olarak etkisizdir. Bu desen, sodyumun (grup 1) sodyum klorür oluşturmak için klorla (grup 17) şiddetle reaksiyona girmesini açıklar. Element kategorileri periyodik tabloyu metaller, ametaller ve metaloidlere ayırır. Metaller tablonun sol ve ortasını kaplar. Elektriği ve ısıyı iletir, dövülebilir ve sünek, metalik parlaklığa sahiptir ve reaksiyonlarda elektron kaybetme eğilimindedir. Ametaller sağ üstü kaplar. Kötü iletkenlerdir, katı olarak kırılgandırlar ve elektron kazanma eğilimindedir. Metaloidler (bor, silisyum, germanyum, arsenik, antimon, tellür, polonyum) ayırıcı çizgi boyunca uzanır ve ara özelliklere sahiptir, bu da onları yarı iletken olarak kullanışlı kılar. Daha spesifik kategoriler elementleri daha da sınıflandırır. Alkali metaller (grup 1, hidrojen hariç) havadan ve sudan uzak saklanması gereken yumuşak, son derece reaktif metallerdir. Toprak alkali metaller (grup 2) reaktiftir ama alkali metallerden daha az. Geçiş metalleri (3 ile 12 arası gruplar) demir, bakır, altın ve gümüş gibi tanıdık metalleri içerir. Genellikle renkli bileşikler oluşturur ve birden fazla yükseltgenme durumuna sahip olabilir. Lantanitler ve aktinitler (ana tablonun altındaki iki sıra) nadir toprak elementlerini ve uranyum ve plütonyum gibi radyoaktif elementleri içerir. Elektronegativite, bir atomun kimyasal bir bağda elektronları çekme yeteneğini ölçer. Bir periyotta soldan sağa artar ve bir grup içinde yukarıdan aşağıya azalır. Flor en yüksek elektronegativiteye (Pauling ölçeğinde 3.98) ve fransiyum en düşüğe (0.7) sahiptir. Bağlı iki atom arasındaki elektronegativite farkı bağ türünü belirler: küçük fark (0 ile 0.4) apolar kovalent, orta fark (0.5 ile 1.7) polar kovalent ve büyük fark (1.7'den büyük) tipik olarak iyonik demektir. Atom yarıçapı genellikle bir grup içinde yukarıdan aşağıya artar (yeni elektron kabukları eklendikçe) ve bir periyotta soldan sağa azalır (artan çekirdek yükü elektronları daha yakına çektikçe). Lityum, ikisi de periyot 2'de olmasına rağmen karbondan daha büyük bir atom yarıçapına sahiptir, çünkü karbonun 6 protonu elektronlarını lityumun 3 protonunun elektronlarını çektiğinden daha sıkı çeker. Bu trend elementlerin nasıl bağlandığını, yoğunluğunu ve fiziksel özelliklerini etkiler. İyonlaşma enerjisi, gaz fazındaki nötr bir atomdan elektron çıkarmak için gereken enerjidir. Bir periyotta soldan sağa artar (çekirdek proton kazandıkça atomlar elektronlarını daha sıkı tutar) ve bir grup içinde yukarıdan aşağıya azalır (dış elektronlar çekirdekten daha uzaktır ve çıkarılması daha kolaydır). Asal gazlar her periyodun en yüksek iyonlaşma enerjilerine sahiptir çünkü tam dış kabukları çok kararlıdır. Alkali metaller en düşüğe sahiptir çünkü bir elektron çıkarmak onlara kararlı bir asal gaz dizilimi verir. Elektron ilgisi, bir atom elektron kazandığında meydana gelen enerji değişimidir. Halojenler en negatif (en elverişli) elektron ilgilerine sahiptir çünkü bir elektron kazanmak dış kabuklarını doldurur. Asal gazlar sıfıra yakın veya pozitif elektron ilgilerine sahiptir çünkü halihazırda tam dış kabukları vardır ve elektron kazanmaya direnirler. Bu özellik, iyonlaşma enerjisiyle birlikte, bazı elementlerin neden katyon (pozitif iyon) diğerlerinin anyon (negatif iyon) oluşturduğunu açıklar. Yükseltgenme durumları (yükseltgenme sayıları), tüm bağlar iyonik olsaydı bir atomun sahip olacağı yükü gösterir. Bazı elementlerin sabit yükseltgenme durumları vardır: alkali metaller her zaman +1, toprak alkali metaller her zaman +2, flor her zaman -1 ve oksijen hemen hemen her zaman -2'dir (peroksitlerde -1 olduğu hariç). Geçiş metalleri değişken yükseltgenme durumlarına sahip olabilir. Demir +2 (ferro) veya +3 (ferri) olabilir. Bakır +1 (kupro) veya +2 (kupri) olabilir. Yaygın yükseltgenme durumlarını bilmek bileşik formüllerini tahmin etmeye ve redoks denklemlerini dengelemeye yardımcı olur. Erime ve kaynama noktaları periyodik tablo boyunca desenler gösterir. Metaller genellikle yüksek erime noktalarına sahiptir; tungsten 3.422 santigrat dereceyle rekoru tutar. Asal gazlar son derece düşük kaynama noktalarına sahiptir (helyum -269 santigrat derecede kaynar). Bir periyotta erime noktaları grup 1'den ortasına doğru artma, sonra azalma eğilimindedir. Bir grup aşağı inildikçe trendler kategoriye bağlıdır. Alkali metal erime noktaları grup aşağı indikçe azalırken, karbon grubu elementleri daha karmaşık bir desen gösterir. Yoğunluk periyodik tablo boyunca geniş ölçüde değişir. En hafif metal olan lityum, santimetre küp başına 0.534 gram yoğunluğa sahiptir (suda yüzer). En yoğun doğal olarak oluşan element olan osmiyum, santimetre küp başına 22.59 gram yoğunluğa sahiptir. Genel olarak yoğunluk, elementlerin yüksek atom kütlelerinin nispeten küçük atom hacimlerine paketlendiği tablonun ortası ve altına doğru artar. İzotoplar, aynı elementin farklı nötron sayılarına sahip atomlarıdır. Karbon-12'nin 6, karbon-13'ün 7 ve karbon-14'ün 8 nötronu vardır. Periyodik tablodaki atom kütlesi, tüm doğal izotopların ağırlıklı ortalamasıdır. Karbonun 12.011'lik atom kütlesi, çoğu karbonun küçük bir yüzde karbon-13 ve iz karbon-14 ile karbon-12 olduğunu yansıtır. İzotoplar radyoaktif tarihlendirmede, nükleer tıpta, NMR spektroskopisinde ve nükleer enerjide önemlidir. Elektron dizilimi, elektronların bir atomun orbitalleri arasında nasıl dağıtıldığını açıklar. Periyodik tablo yapısı doğrudan elektron dizilimlerini yansıtır. Periyot 1, 1s orbitalini doldurur. Periyot 2, 2s ve 2p orbitallerini doldurur. Geçiş metalleri d orbitallerini doldurur. Lantanitler ve aktinitler f orbitallerini doldurur. Elektron dizilimini bilmek bağlanma davranışını, manyetik özellikleri ve spektral özellikleri tahmin etmeye yardımcı olur. Kısa gösterim, önceki asal gazı köşeli parantez içinde kullanır: demirin dizilimi [Ar] 3d6 4s2'dir. Periyodik tablo bilgisinin pratik uygulamaları birçok alanı kapsar. Malzeme bilimi, istenen mukavemet, ağırlık ve korozyon direnci için alaşımlar tasarlamak amacıyla element özelliklerini kullanır. Farmakoloji, farklı elementlerin ve bileşiklerinin biyolojik sistemlerle nasıl etkileştiğini dikkate alır. Elektronik, silisyum ve germanyumun yarı iletken özelliklerine güvenir. Çevre bilimi ağır metal kirlenmesini (kurşun, cıva, kadmiyum) izler. Tarım, temel bitki besinleri (azot, fosfor, potasyum ve demir, çinko, mangan gibi mikrobesinler) bilgisi kullanır. En son keşfedilen elementlerin tümü sentetik ve son derece radyoaktiftir, saniyenin kısa bir bölümü için var olurlar. Bilinen en ağır element olan oganesson (element 118), ilk kez 2002'de sentezlendi. Bu süper ağır elementler, parçacık hızlandırıcılarda daha hafif çekirdekleri çarpıştırarak oluşturulur. Pratik uygulamaları olmasa da özellikleri, nükleer kararlılık ve periyodik tablonun sınırları hakkındaki teorik tahminleri sınar. WebRecast etkileşimli periyodik tablo, tüm 118 elementi temel özellikleriyle görüntüler. Herhangi bir öğeye tıklayarak veya dokunarak atom numarasını, sembolünü, adını, atom kütlesini, elektron dizilimini, elektronegativitesini, iyonlaşma enerjisini, yoğunluğunu, erime ve kaynama noktalarını ve yaygın yükseltgenme durumlarını görün. Elementler, hızlı görsel tanımlama için kategoriye göre (alkali metaller, halojenler, asal gazlar, geçiş metalleri vb.) renk kodludur. Tablo tamamen tarayıcınızda çalışır, indirme gerektirmez ve hem masaüstü hem de mobil cihazlarda çalışır. Kimya ve ilgili bilimlerde ödev, laboratuvar çalışması, sınav hazırlığı veya profesyonel uygulamalar için hızlı bir referans olarak kullanın.
Sık sorulan sorular
What info is shown?
Symbol, name, atomic number, atomic mass, and element category.
